27 września odbyły się uroczystości poświęcone pamięci więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Stutthof oraz ofiar Marszu Śmierci.

W obchodach uczestniczyli parlamentarzyści, przedstawiciele władz samorządowych, duchowni, radni, przedstawiciele służb mundurowych, mieszkańcy, członkowie rodzin ofiar Marszu Śmierci, uczniowie i nauczyciele, a także uczestnicy 3-dniowego Rajdu Rowerowego Pamięci Ofiar Marszu Śmierci, którzy w ten szczególny sposób uczcili pamięć ofiar, przemierzając trasę związaną z historią ewakuacji więźniów KL Stutthof.

Powiat Lęborski reprezentowali: Wicestarosta Lęborski Adrian Wenta, Przewodniczący Rady Powiatu Mirosław Tandek oraz Wiceprzewodniczący Rady Powiatu Adam Dominiecki.

Obchody rozpoczęły się pod Pomnikiem Ku Czci Pomordowanych Więźniów Stutthof w Gęsi, gdzie oddano hołd więźniom, którzy w styczniu 1945 roku, podczas ewakuacji obozu, przemierzali w dramatycznych warunkach Pomorze.

Następnie w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Białogardzie odprawiona została Msza Święta. Główna część uroczystości odbyła się na cmentarzu Ofiar Marszu Śmierci z KL Stutthof w Krępie Kaszubskiej.

Szczególnym momentem uroczystości był montaż słowno-muzyczny przygotowany przez uczniów Zespołu Szkół im. Męczenników Marszu Śmierci KL Stutthof w Garczegorzu.

Tegoroczny program nosił tytuł „Z drugiej strony drogi – kaszubskie świadectwo Marszu Śmierci”. Młodzież przedstawiła wydarzenia zimy 1945 roku z perspektywy mieszkańców Kaszub, którzy byli świadkami przechodzących przez ich miejscowości kolumn więźniów. Była to opowieść o strachu i bezradności, ale również o próbach niesienia pomocy ludziom skrajnie wycieńczonym marszem.

Do tej perspektywy nawiązywał również plakat tegorocznych obchodów, w którym wykorzystano tryptyk autorstwa Józefa Łapińskiego – byłego więźnia KL Stutthof i uczestnika Marszu Śmierci. Oryginały jego prac można oglądać w Izbie Pamięci Ofiar Marszu Śmierci Więźniów Obozu Koncentracyjnego KL Stutthof w Krępie Kaszubskiej.

Ważnym symbolem tegorocznych obchodów stała się również kaszubska chusta z kolorowym haftem, nawiązująca do pomocy niesionej więźniom przez mieszkańców Kaszub, a jednocześnie symbolizująca nadzieję i ludzką solidarność w czasie wojennego dramatu.

Uroczystości były nie tylko hołdem dla ofiar. Stały się również przypomnieniem historii widzianej oczami tych, którzy w 1945 roku stali „z drugiej strony drogi” – byli świadkami tragedii więźniów i, mimo własnego strachu i bezsilności, próbowali nieść im pomoc.

Pamiętamy. Cześć Ich Pamięci.

Obchody odbyły się pod Honorowym Patronatem Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.