Wystawa pod tym tytułem została otwarta w poniedziałek (5.09) w lęborskim Liceum Ogólnokształcącym nr 1. O genezie wystawy i roli Kaszub w historii Polski mówił podczas otwarcia jej inicjator – senator Kazimierz Kleina.

Wystawa, która nawiązuje do 65. rocznicy odrodzenia ruchu kaszubskiego przygotowana została przez Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie, Muzeum Kaszubskie w Kartuzach oraz Kaszubskie Forum Kultury w Gdyni. Jej inicjatorem jest senator Kazimierz Kleina – przewodniczący Kaszubskiego Zespołu Parlamentarnego. W uroczystości otwarcia uczestniczyła Alicja Zajączkowska – Starosta Lęborski, przedstawiciele samorządu Lęborka z burmistrzem Witoldem Namyślakiem, przedstawiciele Lęborskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku oraz młodzież licealna wraz z dyrektor szkoły – dr Katarzyną Wach.
- To jest wystawa o Kaszubach – mówił senator Kazimierz Kleina – Zwykle mając na myśli Kaszuby, mamy skojarzenia z terenami nam najbliższymi w okolicach Lęborka, Kartuz, Kościerzyny, Pucka, czy Gdańska, ale patrząc na Kaszuby historycznie, to był ogromy obszar, rozciągający się praktycznie od Szczecina po Gdańsk. Historia Kaszub związana jest z Pomorzem zachodnim, bo właśnie tam po raz pierwszy zostało użyte słowo Kaszuby – dokładnie 19 sierpnia 1238 roku w dokumencie zatwierdzonym przez papieża Grzegorza IX, potwierdzającym przekazanie majątku ziemskiego zakonowi Joannitów w okolicach Szczecina. Wówczas to książę szczeciński Bogusław I został nazwany przez papieża księciem Kaszubów. Księstwo Kaszubów jako jednostka geograficzna i polityczna, będące częścią Księstwa Pomorskiego, które funkcjonowało jako silny organizm państwow7y aż do XVII wieku. „Felix Cassubia” to pierwsze słowa hymnu diecezji kamieńskiej, które wybrzmiewały we wszystkich kościołach dzisiejszego Pomorza Zachodniego, od Szczecina aż po Łebę, to przypomnienie tej wielkiej tradycji od czasów średniowiecza, która przetrwała w wielu rodzinach, jest aktualna także dziś.

Wykładu senatora o historii Kaszub wysłuchała młodzież LO 1. Kolejne odsłony historii następowały w dniu otwarcia kilkakrotnie, by jak największa grupa młodzieży mogła zapoznać się z nie zawsze dobrze znanymi kartami historii Kaszub na Pomorzu, związanej ściśle z najbliższymi nam terenami, znanymi postaciami historycznymi i wydarzeniami istotnymi w historii Polski.

Ekspozycja ukazuje historię Kaszubów od czasów plemiennych w X w.n.e. do współczesności. Wyjaśnia kim są Kaszubi, co to są Kaszuby, ukazuje badania nad Kaszubami. Przedstawia m.in. historię Kaszubów w Prusach Królewskich, w pruskiej monarchii, a także walkę Kaszubów w Wielkiej Wojnie 1914–1920 i działalność w dwudziestoleciu międzywojennym. Wystawa opowiada także o współczesnym ruchu kaszubskim i aktywności kulturalnej Kaszubów oraz o historii Ukraińców na Kaszubach. W związku z wydarzeniami za wschodnia granicą i trwającą od lutego wojną w Ukrainie, związki Ukraińców z Kaszubami i polskością nabierają zupełnie nowego znaczenia. – Historię trzeba znać, bo to co było jest ważne. Z przeszłości trzeba wyciągać wnioski, czerpać z niej wzorce tego, co było dobre, a przeciwdziałać tym zachowaniom i splotom wydarzeń, które prowadziły do zła i powodowały tragiczne skutki. Dlatego tego typu wystawy są potrzebne, bo rozszerzają horyzonty poznawcze, budują świadomość i tożsamość – mówiła podczas otwarcia starosta Alicja Zajączkowska.

Wystawa dostępna jest w budynku LO 1 w holu pierwszej kondygnacji. W marcu tego roku prezentowana była w gmachu Senatu RP. Pierwszego jej otwarcia dokonał prof. Tomasz Grodzki, Marszałek Senatu.